Kiedy złoty stracił zera
Mija 15 lat od denominacji złotego, w wyniku której nasza waluta straciła cztery zera - z obiegu zniknęły m.in. banknoty z Moniuszką, Waryńskim czy Świerczewskim, a dawne 100 tys. zł dziś to jedynie 10 zł.
Polacy dosyć szybko wymienili stare złote na nowe. Jednak w naszych domach pozostały jeszcze stare banknoty i monety, których wartość NBP szacuje (wg stanu na 31 grudnia 2009 r.) na 174,8 mln zł - licząc w nowych złotych - co stanowi 0,17 proc. ogółu polskich pieniędzy znajdujących się w obiegu. Licząc w sztukach - banknotów sprzed denominacji mamy jeszcze 8 283,4 mln sztuk.
Stare pieniądze, choć nie są już w powszechnym obiegu, nie straciły jeszcze swej wartości. Wciąż można je wymienić na nowe złote - mamy na to czas do końca 2010 roku. Najmniejszą kwotą podlegającą wymianie jest 100 zł - czyli banknot z Ludwikiem Waryńskim, którego obecna wartość to 1 grosz. Stare banknoty można wymieniać w kasach w oddziałach okręgowych NBP lub w kasach banków krajowych, wskazanych w rozporządzeniu prezesa NBP z 15 października 1996 r. w sprawie placówek zobowiązanych do wymiany starych złotych.
Zdaniem przedstawicieli Departamentu Emisyjno-Skarbcowego (DES) NBP jednak nie wszystkie stare złote zostaną wymienione. - Doświadczenia innych krajów wskazują, że pewna liczba banknotów i monet podlegających wymianie pozostaje u ludności. W najniższym procencie wymieniane są banknoty i monety o najniższej wartości nominalnej - informuje DES.
Najwięcej pieniędzy Polacy wymienili w ciągu pierwszych kilku miesięcy 1995 roku. Potem liczba i wartość wymienianych pieniędzy stopniowo malała. Z danych Departamentu Emisyjno-Skarbcowego wynika, że w 2005 r. w kasach banków wymieniono stare złote o wartości 1,8 mln nowych złotych. Rok później było to już 0,8 mln zł, w 2007 r. - 0,7 mln zł, w 2008 r. - 0,6 mln zł, a w ubiegłym roku 0,7 mln zł.
Denominacja, czyli wymiana pieniędzy na banknoty i monety o niższych nominałach nastąpiła na początku 1995 r. Narodowy Bank Polski postanowił przeprowadzić taką operację po tym, jak na przełomie lat 80. i 90. XX wieku złoty zaczął szybko tracić na wartości. Grosze wypadły z obiegu, a najniższym nominałem stał się banknot pięćdziesięciozłotowy, za który praktycznie nic nie można było kupić. W wyniku hiperinflacji trzeba było dodrukować banknoty o nominałach: 10 000 zł (1987 r.), 20 000 zł (1989 r.), 50 000 (1989 r.), 100 000 zł (1990 r.), 200 000 zł (1989 r.), 500 000 zł (1990 r.), 1 000 000 zł (1991 r.) i 2 000 000 zł (1993 r.).
Po kilku latach przygotowań - potrzebnych na zaprojektowanie i wydrukowanie nowych banknotów (pierwsze były drukowane na terenie Wielkiej Brytanii w 1994 r.), wybicie nowych monet, zmianę oprogramowania komputerowego, liczarek, przestrojenie kas fiskalnych czy wreszcie przeprowadzenie szkoleń dla pracowników - NBP wprowadził do obiegu nowe banknoty i monety. Od 1 stycznia 1995 r. jeden złoty (PLN) zastąpił 10 tys. starych złotych. Pięć nowych banknotów z wizerunkami władców Polski zastąpiło używanych dotychczas szesnaście m.in. z podobiznami Waryńskiego, Kościuszki czy Bema. Stare pieniądze były dopuszczone do obiegu jeszcze przez dwa lata - można było nimi płacić do końca 1996 r., a ostatecznie swoją wartość stracą z końcem tego roku.
Źródło: NBP
